Poza zaufaniem: badanie postrzegania zaufania i nieufności przez założycieli start-upów

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest zbadanie, w jaki sposób założyciele start-upów postrzegają nieufność w relacji z zaufaniem, oraz ustalenie, czy jest ona rozumiana wyłącznie jako brak zaufania, czy też jako odrębny mechanizm wspierający podejmowanie decyzji przedsiębiorczych w warunkach niepewności.

Metodyka: Badanie pilotażowe przeprowadzono z wykorzystaniem podejścia mieszanego (mixed methods) wśród 31 założycieli polskich start-upów reprezentujących różne branże. Zastosowano analizę jakościową treści w celu identyfikacji postrzeganych korzyści i zagrożeń związanych z zaufaniem i nieufnością. Następnie przeprowadzono eksploracyjną analizę skupień metodą k-średnich (k-means), aby wyodrębnić profile percepcji założycieli.

Wyniki: Wyniki wskazują, że założyciele przypisują zaufaniu i nieufności odmienne, lecz komplementarne funkcje w relacjach biznesowych. Zaufanie było przede wszystkim wiązane ze współpracą, zaangażowaniem i rozwojem organizacji, natomiast nieufność postrzegano jako mechanizm wspierający weryfikację, krytyczną ocenę, ostrożność oraz zarządzanie ryzykiem. Zidentyfikowano trzy profile założycieli. Najważniejszym wynikiem badania jest stwierdzenie, że profile różniły się przede wszystkim sposobem rozumienia i wartościowania zaufania, podczas gdy postrzeganie nieufności było stosunkowo spójne we wszystkich grupach. Wyniki sugerują, że w warunkach przedsiębiorczości nieufność pełni funkcję uzupełniającą wobec zaufania, a nie jedynie przeciwstawną.

Implikacje i rekomendacje: Ze względu na pilotażowy charakter badania oraz niewielką liczebność próby uzyskane wyniki należy interpretować z ostrożnością. Przyszłe badania powinny objąć większe i bardziej zróżnicowane próby oraz analizować, w jaki sposób postrzeganie zaufania i nieufności zmienia się wraz z rozwojem przedsiębiorstwa. Wyniki wskazują również, że założyciele powinni traktować zaufanie i nieufność jako komplementarne mechanizmy relacyjne. O ile zaufanie sprzyja współpracy i zaangażowaniu, o tyle odpowiedni poziom nieufności może wspierać skuteczniejszą weryfikację informacji, krytyczną ocenę oraz podejmowanie decyzji w warunkach niepewności.

Oryginalność/wartość: Artykuł wnosi wkład w badania nad przedsiębiorczością oraz zaufaniem, pokazując, że założyciele start-upów postrzegają nieufność jako odrębny mechanizm relacyjny, a nie jedynie niski poziom zaufania. Dostarcza również dowodów eksploracyjnych wskazujących na to, że postrzeganie nieufności przez założycieli jest stosunkowo bardziej jednorodne w obrębie zidentyfikowanych profili niż postrzeganie zaufania.