Rola startupów w polskim sektorze rolno-spożywczym wobec wyzwań współczesnej gospodarki światowej
DOI:
https://doi.org/10.15611/e21.2026.07Słowa kluczowe:
startupy, sektor rolno-spożywczy, gospodarka światowaAbstrakt
Cel: Celem opracowania jest wskazanie istotnej roli startupów w polskim sektorze rolno-spożywczym w kontekście wyzwań współczesnej gospodarki światowej.
Metodyka: W przygotowaniu opracowania posłużono się metodą opisową, analizą statystyczną oraz krytyczną analizą literatury.
Wyniki: Analiza wskazuje, że rozwój polskich startupów w sektorze rolno-spożywczym jest silnie determinowany przez globalne megatrendy, takie jak rosnące znaczenie żywności funkcjonalnej i alternatywnych źródeł białka, ograniczanie marnotrawstwa żywności oraz rozwój zrównoważonych praktyk gospodarczych. Potencjał rozwojowy tych podmiotów wzmacnia struktura krajowego sektora, w którym zdecydowaną większość przedsiębiorstw stanowią MŚP, co sprzyja elastyczności, innowacyjności oraz relatywnie niskim barierom wejścia. Kluczowym czynnikiem sukcesu startupów jest funkcjonowanie w rozwijającym się ekosystemie wsparcia – obejmującym instytucje publiczne, inwestorów prywatnych, uczelnie i infrastrukturę badawczą – oraz ścisłe uwzględnianie roli konsumenta na każdym etapie rozwoju produktu.
Implikacje i rekomendacje: Wspieranie startupów w sektorze rolno-spożywczym powinno koncentrować się na dalszym wzmacnianiu współpracy między nauką, biznesem i inwestorami, zwłaszcza w obszarze finansowania pilotaży i skalowania innowacji. Należy upraszczać procedury dostępu do środków publicznych oraz rozwijać instrumenty łączące kapitał prywatny i publiczny, aby zwiększyć tempo komercjalizacji rozwiązań. Startupy powinny strategicznie wykorzystywać trendy związane ze zrównoważonym rozwojem, personalizacją żywności i cyfryzacją, traktując je jako podstawę budowy przewagi konkurencyjnej na rynkach międzynarodowych.
Oryginalność/wartość: Opracowanie łączy perspektywę globalnych trendów konsumenckich z analizą struktury krajowego sektora oraz funkcjonowania ekosystemu startupowego, tworząc wielowymiarowe ujęcie rozwoju młodych firm w sektorze rolno-spożywczym. Wartość pracy polega na wskazaniu synergii między potencjałem sektora rolno-spożywczego w Polsce a zdolnością startupów do generowania innowacji odpowiadających na wyzwania zrównoważonego rozwoju.
Pobrania
Bibliografia
Cavallo, A., Ghezzi, A. i Rossi Lamastra, C. (2021). Small Medium Enterprises and Innovative Startups in Entrepreneurial Ecosystems: Exploring an under Remarked Relations. International Entrepreneurship and Management Journal, 17, 1843-1866. https://doi.org/10.1007/s11365-020-00698-3
Dobroszek, K. (2025). Rolnik szuka innowacji. Najlepsze polskie agritechy. My Company Polska. Pobrano 3 lutego 2026 z https://mycompanypolska.pl/artykul/rolnik-szuka-innowacji-najlepsze-polskie-agritechy/17195
Dziewit, W. (2024). Polskie Startupy 2024. Startup Poland. Pobrano 3 lutego 2026 z https://startuppoland.org/wp-content/uploads/2024/11/POLSKIE-STARTUPY-2024-1.pdf
European Commission & European Investment Bank. (2020). Financial Needs in the Agriculture and Agri-Food Sectors in Poland. fi-compass. Pobrano 3 lutego 2026 z https://www.fi-compass.eu/sites/default/files/publications/financial_needs_agriculture_agrifood_sectors_Poland.pdf
Farmer.pl. (2025). Rekordowy eksport polskiej żywności. Polska w top 7 eksporterów w UE. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://www.farmer.pl/fakty/polska/rekordowy-eksport-polskiej-zywnosci-polska-w-top-7-eksporterow-w-ue,167507.html
GUS. (2025). Produkcja wyrobów przemysłowych w latach 2020-2024.
Gutkowska, K. (red.). (2022). Sektor spożywczy – od kompetencji pracowników do jakości żywności. Wydawnictwo Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
Harding, D., Stafford, D., Grass, K., Kumar, S. i Telzak, R. (2024). Looking Back at M&A in 2024: Dealmakers Adapt as the Market Idles. Bain & Company. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://www.bain.com/insights/looking-back-m-and-a-report-2025
Khan, Z. (2019). SatAgro: The Startup That’s Helping to Drive Digital Agriculture in Poland. Planet Pulse. Pobrano 3 lutego 2026 z https://www.planet.com/pulse/satagro-the-startup-thats-helping-to-drive-digital-agriculture-in-poland/
Kołacz, J. (2023). Polskie startupy podbijają świat jedzenia! Innovations Hub Foundation. Pobrano 3 lutego 2026 z https://www.innovationshub.pl/news/articles/polskie-startupy-podbijaja-swiat-jedzenia
Kuchar, R., Marszałek, P., Zwierzchowska, M., Golournyi, D., Kajdas, Ł., Lasota, K., Nikitiuk, Ł., Syta, K., Taźbirek, B. i Orlov, A. (2023). Transakcje na polskim rynku VC w 2023 roku. PFR Ventures. Pobrano 3 lutego 2026 z https://pfrventures.pl/document/1155
Kuchar, R., Marszałek, P., Zwierzchowska, M., Golournyi, D., Kajdas, Ł., Lasota, K., Nikitiuk, Ł., Syta, K., Taźbirek, B. i Soliński, Ł. (2024). Transakcje na polskim rynku VC w 2024. PFR Ventures. Pobrano 15 lutego 2026 z https://pfrventures.pl/document/2210
Lewandowski, M. (2025). Polska światową potęgą w handlu jajami. Agropolska. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://www.agropolska.pl/produkcja-zwierzeca/drob/polska-swiatowa-potega-w-handlu-jajami,1446.html
Lipińska, A. (2018). Koncepcje i kluczowe czynniki rozwoju ekosystemów startupów. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, (351), 46-57.
Maćkowiak, P. (2021). Krajowe systemy jakości żywności. Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://podr.pl/wp-content/uploads/2021/04/Krajowe-Systemy-Jakosci-Zywnosci-1.pdf
Mamstartup.pl. (2025). Wartość inwestycji venture capital w Polsce w 2024 roku wyniosła 2,1 mld PLN. Pobrano 3 lutego 2026 z https://mamstartup.pl/wartosc-inwestycji-venture-capital-w-polsce-w-2024-roku-wyniosla-21-mld-pln
MRiRW. (2025). Produkty regionalne i tradycyjne – dowiedz się więcej. Pobrano 3 lutego 2026 z https://web.archive.org/web/20260223215544/https://www.gov.pl/web/rolnictwo/produkty-regionalne-i-tradycyjne1
OEG Consulting. (2024). Podsumowanie 2024 roku dla polskiego ekosystemu startupowego. Pobrano 3 lutego 2026 z https://www.oegconsulting.eu/aktualnosci/podsumowanie-2024-roku-dla-polskiego-ekosystemu-startupowego
Oziewicz, E. i Michałowski, T. (red.). (2013). Międzynarodowe stosunki gospodarcze. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
PAIH. (2023). The Polish Food Specialties Sector. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://www.trade.gov.pl/wp-content/uploads/2023/01/Polish-Food-Specialties-Sector-30062023.pdf
Piotrowski, T. (2025). Rekordowy eksport mleka z Polski. W tych 2 krajach szał na polskie produkty. Farmer.pl. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://www.farmer.pl/produkcja-zwierzeca/bydlo-i-mleko/rekordowy-eksport-mleka-z-polski-w-tych-2-krajach-szal-na-polskie-produkty,169778.html
Politechnika Białostocka. (2025). Robot R-BOS dofinansowany przez PARP. Politechnika Białostocka wsparła startup w programie Hub of Talents 3. Pobrano 3 lutego 2026 z https://pb.edu.pl/2025/09/10/robot-r-bos-dofinansowany-przez-parp-politechnika-bialostocka-wsparla-startup-w-programie-hub-of-talents-3/
Rada UE. (2023). Komunikat prasowy Rady Unii Europejskiej z 25 maja 2023 nr 377/23. WTO: Rada zatwierdza porozumienie o subsydiach dla rybołówstwa, aby zwiększyć zrównoważenie środowiskowe. Pobrano 15 lutego 2026 z https://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2023/05/25/wto-council-approves-an-agreement-on-fisheries-subsidies-to-boost-environmental-sustainability/
Rolnictwo-Przyszlosci.pl. (2024). Europa ma duży apetyt na polskie owoce – jesteśmy drugim największym eksporterem jabłek i trzecim porzeczek. Pobrano 3 lutego 2026 z https://rolnictwo-przyszlosci.pl/aktualnosci/zrownowazone-rolnictwo/511-europa-ma-duzy-apetyt-na-polskie-owoce-jestesmy-drugim-najwiekszym-eksporterem-jablek-i-trzecim-porzeczek
Rzepczyk, E. (2025). Ważne! W polskich produktach rolnych najmniej pestycydów. Wieścirolnicze.pl. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://wiescirolnicze.pl/newsy/wazne-w-polskich-produktach-rolnych-najmniej-pestycydow,23045/
Tracxn. (2025). Food and Agriculture Tech Sector in Poland. Pobrano 3 lutego 2026 z https://tracxn.com/d/explore/food-and-agriculture-tech-startups-in-poland/__ge1ucgm4_MFyx6RZI4KAzdlJ3-Y18KnFnd7CetGB7Mc
Tracxn. (2026a). AgriTech Sector in Poland. Pobrano 3 lutego 2026 z https://tracxn.com/d/explore/agritech-startups-in-poland/__R7Goxl_PZW5pPOFh2nTxcjxUXlrIJzX6XNaYApGX1r4
Tracxn. (2026b). FoodTech Sector in Poland. Pobrano 3 lutego 2026 z https://tracxn.com/d/explore/food-tech-startups-in-poland/__hYALrd65VZ0rRY2HsoIe6dKOh1ckfFJmJILwibT1ztQ#about
Trade.gov.pl. (2025). Polski sektor drobiarski – europejski lider jakości i innowacji. Pobrano 31 stycznia 2026 z https://www.trade.gov.pl/wiedza/polski-sektor-drobiarski-europejski-lider-jakosci-i-innowacji/
USTR. (2026). Benefits for the Environment in the United States-Mexico-Canada Agreement. Pobrano 15 lutego 2026 z https://ustr.gov/trade-agreements/free-trade-agreements/united-states-mexico-canada-agreement/benefits-environment-united-states-mexico-canada-agreement
WorldFood.pl. (2026). Jaka jest przyszłość żywności organicznej w Polsce i na świecie? Pobrano 31 stycznia 2026 z https://www.worldfood.pl/przyszlosc-zywnosci-organicznej-polska-swiat/





